ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Διαγραφές αρχείων

Πρακτικές

Μερικές από τις περιπτώσεις για τις οποίες μπορεί να τεθεί ζήτημα διαγραφής ή αλλαγής κειμένων από ιστοσελίδα είναι οι εξής:

Συλλήψεις, κατηγορίες για εγκληματικές πράξεις

Πολλές φορές ζητείται από τα ΜΜΕ αλλαγή περιεχομένου σε ρεπορτάζ που έχουν δημοσιεύσει και αφορούν σε συλλήψεις και απόδοση κατηγοριών για εγκληματικές πράξεις.

Μια πολύ βασική αρχή είναι ότι ο δημοσιογράφος δε διαγράφει δημοσιευμένο περιεχόμενο από τα ψηφιακά αρχεία, αλλά μπορεί να γίνει ακριβέστερος, ανανεώνοντας και συμπληρώνοντας το κείμενο, ακόμη και τους τίτλους.

Σημαντική παράμετρος η οποία πρέπει να ληφθεί υπόψη για τη διαγραφή αρχείων από κείμενα που είναι πια δημόσια, είναι και το ενδιαφέρον το κοινού για μια σοβαρή υπόθεση.

Έτσι, αν κανείς αμφιταλαντεύεται μεταξύ του αιτήματος από εμπλεκόμενο στην υπόθεση πρόσωπο και του δημόσιου ενδιαφέροντος, τότε θα πρέπει να λάβει υπόψη του τις εκάστοτε συνθήκες. Αυτές είναι που θα καθορίσουν προς τα πού θα «γείρει» η ζυγαριά.

Μερικές ειδικές συνθήκες οι οποίες πρέπει να βαρύνουν στην τελική απόφαση είναι οι εξής:

-Απαλοιφή: Αν προκύψουν πλήρη και τεκμηριωμένα στοιχεία που δείχνουν ότι απομακρύνθηκε το γεγονός μιας σύλληψης από το ποινικό μητρώο εμπλεκόμενου σε σοβαρή υπόθεση, τότε πρέπει αυτό να ληφθεί υπόψη από το δημοσιογράφο.

Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει το να στρέφεται η απαγγελία κατηγοριών εναντίον κάποιου εξέχοντος και γνωστού μέλους της κοινωνίας ή να υπάρχει η υποψία ότι υπήρξε άνωθεν παρέμβαση για τον καθαρισμό του ποινικού μητρώου.

Επίσης, σε περίπτωση που μία καταδίκη αφαιρείται από το ποινικό μητρώο κάποιου λόγω καλής διαγωγής, τότε ο δημοσιογράφος μπορεί να λάβει την απόφαση ότι δεν πρέπει να διαγράψει το εν λόγω ρεπορτάζ από το αρχείο του Μέσου στο οποίο εργάζεται.

-Απόσυρση: Αν οι κατηγορίες αποσυρθούν βάσει αποδεικτικών στοιχείων, τότε μπορεί ο δημοσιογράφος να επανέλθει στο κείμενο και να προσθέσει την εξέλιξη, χωρίς όμως να σβήσει το ιστορικό της υπόθεσης.

Επικαιροποίηση μπορεί να γίνει και στον τίτλο, εφόσον αυτός εμπεριείχε το όνομα του ατόμου το οποίο είχε αρχικά κατηγορηθεί. Καλό θα ήταν να προστεθεί μια σημείωση στην οποία να διευκρινίζεται ότι έχει γίνει ανανέωση του κειμένου και να περιέχει και τον αρχικό τίτλο. Εξετάζεται κατά περίπτωση και η αλλαγή URL.

-Αθώωση: Εφόσον αποδεδειγμένα υπάρχει αθώωση κατηγορουμένου, συστήνεται και πάλι ανανέωση του αρχικού ρεπορτάζ και όχι απόσυρσή του. Για τον τίτλο μπορεί να ακολουθηθεί ό,τι και για τις προηγούμενες περιπτώσεις: αλλαγή, αλλά επισήμανση και αναφορά στο κείμενο του αρχικού τίτλου. Το όνομα του αθωωθέντος μπορεί να διαγραφεί μόνο από λίστα εγκληματιών, αν είχε συμπεριληφθεί.

-Ανακρίβεια: Σε περίπτωση που το ρεπορτάζ περιείχε κάποια ανακρίβεια, η προτιμώμενη προσέγγιση για το δημοσιογράφο είναι να το παραδεχθεί και να επισημάνει το λάθος στο ίδιο κείμενο και όχι σε καινούριο. Μόνο στην περίπτωση που το κείμενο επιφέρει σοβαρή βλάβη στο αναφερόμενο πρόσωπο, μπορεί να διαγραφεί. Ακόμα όμως και σ’ αυτή την -έσχατη- περίπτωση, καλό θα ήταν να μείνει ένα συνοπτικό μήνυμα στο URL που να εξηγεί τι συνέβη κι αφαιρέθηκε το άρθρο τελείως.

-Συνωνυμία: Σε περίπτωση σύγχυσης λόγω συνωνυμίας, συστήνεται να γίνει ξεκάθαρη διευκρίνιση για το ποιος δεν εμπλέκεται στις κατηγορίες.

Διαγράφοντας υλικό από τα social media

Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τις διορθώσεις σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης είναι να γίνεται τροποποίηση ή παραδοχή του λάθους σε επόμενες αναρτήσεις. Οι κατευθύνσεις είναι οι εξής:

Τwitter: Τα tweets δε μπορούν να τροποποιηθούν άπαξ και δημοσιευτούν. Είναι καλύτερα πάντως, να διορθώνει κανείς το λάθος με νεότερη ανάρτηση και να μην διαγράφει το tweet. Ωστόσο, επειδή το αρχικό tweet φαίνεται συχνά στη ροή των χρηστών είτε μεμονωμένα, είτε μέσα από αναπαραγωγές του (retweets), παρά εντός μια εμφανούς ακολουθίας στην οποία το διαδέχεται το διορθωμένο tweet, μπορεί να τεθεί σοβαρά το ζήτημα διαγραφής του στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Να υπάρχει κατάφωρο λάθος
  • Να μπορεί να θεωρηθεί συκοφαντικό
  • Να έχει «χακαριστεί» ο λογαριασμός και να στέλνονται ψευδή tweets
  • Να αποστέλλονται προσβλητικά tweets από θιγόμενο εργαζόμενο
  • Να γίνεται αναμετάδοση λανθασμένης πληροφορίας

Για λόγους διαφάνειας και δεοντολογίας, όταν διαγράφει κανείς ένα tweet, είναι καλό να εξηγεί γιατί το κάνει, ακόμη κι αν εκείνη τη στιγμή δεν έχει υπάρξει ακόμη απάντηση ή αναπαραγωγή του, ειδικά όταν εμπεριέχει λανθασμένη πληροφορία. Μια σημείωση: στο post επανόρθωσης για tweet που μπορεί να θεωρηθεί συκοφαντικό, συστήνεται η αποφυγή του συγκεκριμένου επιθέτου και η χρήση του όρου «ακατάλληλο», ως δημόσια εξήγηση για τη διαγραφή του.

Αν εντοπίσει κανείς ορθογραφικό λάθος, μπορεί να σβήσει το post μόνο αν το προσέξει δευτερόλεπτα μετά την ανάρτηση και ενώ ακόμα κανείς δεν έχει απαντήσει ή δεν το έχει κάνει retweet. Φυσικά και σε αυτή την περίπτωση, καλό θα είναι να παραδεχτεί κανείς το λάθος του και να το επισημάνει στο νεότερο post. Αν δεν το δει εγκαίρως, δεν πρέπει να σβήσει το tweet, αλλά να επιστρατεύσει και λίγο… χιούμορ αν χρειαστεί, σε απαντητικό ή διαδοχικό tweet.

Facebook: Μπορεί κανείς να διορθώσει ό,τι ανεβάζει. Αν πρόκειται για κάτι πιο σοβαρό από ένα ορθογραφικό λάθος, πρέπει να προστεθεί διευκρίνιση με τις αλλαγές. Αν τίθεται σοβαρό ζήτημα, όπως σε αντίστοιχες με τις παραπάνω περιπτώσεις με το twitter, τότε μετά τη διαγραφή θα πρέπει να υπάρχει νέο post στο οποίο θα αναφέρεται ότι έχει γίνει διαγραφή προηγούμενης ανάρτησης.

Φωτογραφίες και βίντεο: Ο βασικότερος λόγος διαγραφής φωτογραφίας ή βίντεο είναι επειδή αποδείχθηκαν πλαστά.

Ακόμα πάντως και σε αυτή την περίπτωση, καλό είναι να δίνεται μια εξήγηση για την επιλογή της διαγραφής. Επίσης, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα άτομο το οποίο απεικονίζεται σε φωτογραφία που συνοδεύει ένα κείμενο γίνει αντικείμενο σχολιασμού στα social media και ζητήσει να διαγραφεί η επίμαχη φωτογραφία, ο δημιουργός του κειμένου καλείται να δείξει κατανόηση.

Εάν κάποιος έχει αμφιβολίες σχετικά με το τι θα πράξει και πώς μπορεί να διαχειριστεί κάθε περίπτωση, μπορεί να ζητήσει τη γνώμη ενός δεοντολογικού συμβουλίου μιας δημοσιογραφικής οργάνωσης ή ενός καθηγητή που διδάσκει Δεοντολογία σε δημοσιογραφικά τμήματα.

Είναι σημαντική παράμετρος να μπορεί o συντάκτης να τεκμηριώνει την απόφασή του, καθώς αν δεν μπορεί να τη δικαιολογήσει στο κοινό, μάλλον δεν ήταν η σωστή!

Πρακτικές

  • Γενικώς, δε συστήνεται η διαγραφή του αρχικού κειμένου. 
  • Πρέπει κανείς να εξετάζει όλες τις δυνατότητες πριν διαγράψει ένα κείμενο. Για παράδειγμα, μπορεί να ανανεώσει έναν τίτλο ο οποίος θα είναι ακριβής και θα παραπέμπει σωστά αν κάποιος κάνει αναζήτηση στην Google ή άλλη μηχανή. Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει να μην είναι προσβάσιμο το κείμενο στις μηχανές αναζήτησης, αλλά να συνεχίσει να υπάρχει μέσα στην διαδικτυακή πλατφόρμα που το δημοσίευσε. 
  • Πρέπει ο συντάκτης να λάβει υπόψη του ότι αν επιτρέψει οι προσωπικές του γνωριμίες ή επαφές να επηρεάσουν την απόφασή του, τότε διακυβεύεται η αξιοπιστία του. Οι βασικοί παράγοντες στους οποίους πρέπει να εστιάσει κανείς είναι αν η πληροφορία είναι ακριβής και αν βλάπτει ένα πρόσωπο, άσχετα με το ποιο είναι αυτό το πρόσωπο. 
  • Σε περιπτώσεις αθώωσης, απόσυρσης κατηγοριών και παρόμοιων δικαστικών εξελίξεων, εφόσον τεθεί αίτημα από εμπλεκόμενα άτομα, μπορεί ο δημοσιογράφος να κάνει προσθήκη και ανανέωση χωρίς να σβήνει το ιστορικό. 
  • Ο τίτλος μπορεί να αλλάξει εφόσον αποδεδειγμένα ο εμπλεκόμενος έχει αθωωθεί, ωστόσο καλό θα ήταν να γραφτεί μια σημείωση στην οποία να αναφέρεται και ο αρχικός τίτλος. 
  • Ο συντάκτης έχει δικαίωμα να αρνηθεί να προσθέσει εξελίξεις για μια δικαστική υπόθεση, αν έχει στοιχεία ότι για την αθώωση του αναφερόμενου στο ρεπορτάζ προσώπου ή την απόσυρση των κατηγοριών υπήρξε «άνωθεν» παρέμβαση για τον καθαρισμό του ποινικού μητρώου. 
  • Φωτογραφίες και βίντεο σβήνονται μόνο αν αποδειχθεί ότι ήταν πλαστά ή απεικονίζουν πρόσωπα στα οποία η ανάρτηση προκάλεσε ηθική βλάβη. 
  • Ειδικά για τα social media ισχύουν οι ίδιοι κανόνες και θεωρείται υποχρέωση του συντάκτη να γνωστοποιεί με νεότερη ανάρτηση για ποιο λόγο προχώρησε σε διαγραφή παλαιότερης. 
  • Σε περίπτωση διόρθωσης ενός post, καλό είναι να αναγράφεται με σαφήνεια, ποια είναι η διόρθωση στην οποία έχει προχωρήσει ο συντάκτης.

ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ

Συμπληρώστε όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, για να γίνετε μέλος της ΕΝ.Ε.Δ