Κώδικας Δεοντολογίας

ΔΙΑΚΡΊΣΕΙΣ


Ο δημοσιογράφος αποφεύγει την επιζήμια ή υποτιμητική αναφορά στη φυλή, την καταγωγή, το χρώμα, τη θρησκεία, το φύλο και τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός ατόμου (ομοίως για την οποιαδήποτε σωματική ή ψυχική ασθένεια ή αναπηρία). Τέτοια στοιχεία πρέπει να αποφεύγονται, εκτός κι αν πραγματικά είναι σχετικά με την ιστορία. Ο δημοσιογράφος δεν ξεχνά πως πρώτιστο μέλημά του παραμένει ο σεβασμός στην αξιοπρέπεια των ανθρώπων, στην εθνικότητά τους, στην ανεξιθρησκία, στη σεξουαλική προτίμηση, ενώ εξαίρεση μπορεί να υπάρξει μόνο αν θεωρείται ημιτελής η πληροφορία ή θίγεται το δημόσιο συμφέρον. Η τήρηση των κανόνων δεοντολογίας είναι δυνατόν να κατοχυρώσει, έστω σε έναν ελάχιστο βαθμό, την ορθή και θεμιτή διαχείριση των φυλετικών, εθνικών και έμφυλων αναφορών στα  δημοσιεύματα. Η πολιτική που θα πρέπει να ακολουθηθεί σε κάθε περίπτωση είναι εκείνη που καταδικάζει κάθε τύπο διάκρισης που δύναται να οδηγήσει σε φαινόμενα προσβολής της αξιοπρέπειας του ατόμου και αποκλεισμού του. Το Μέσο δεν παράγει υλικό που δύναται να οδηγήσει σε μίσος ή διακρίσεις εναντίον κάποιου ατόμου στη βάση της ηλικίας, του φύλου, της φυλής, του χρώματος, της καταγωγής, του δόγματος της πίστης, του νομικού καθεστώτος, της αναπηρίας, της οικογενειακής/συζυγικής κατάστασης ή του σεξουαλικού προσανατολισμού τού εν λόγω ατόμου. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι διακρίσεις γίνονται με φυσικότητα. Όταν σε ένα αστυνομικό ρεπορτάζ γίνεται αναφορά σε περιγραφές υπόπτων που αναζητούνται, η αναφορά στη φυλή αυτών αποτελεί στοιχείο που συνήθως δεν παραλείπεται, και οι Δημοσιογράφοι το διαθέτουν στο κοινό. Επίσης, όταν μέλη μιας φυλετικής, εθνικής ή θρησκευτικής ομάδας θεωρούν εκ των πραγμάτων ένα θέμα από κοινού σημαντικό για τους ίδιους, τότε η αναφορά στην εθνική ταυτότητά τους αποτελεί απλώς κομμάτι της ιστορίας τους ή εν γένει του ρεπορτάζ. Γενικώς γίνεται σεβαστή η επιθυμία του ατόμου, με αποφυγή χρήσης αντωνυμιών που αναφέρονται σαφώς στα δύο φύλα (π.χ. «αυτός», «αυτή»), και επιλέγεται τέτοιος τρόπος σύνταξης που εν γένει δεν απαιτεί τη χρήση αντωνυμιών.      Σε όλες τις περιπτώσεις έχει κομβική σημασία η κριτική αντίληψη της Διεύθυνσης Ειδήσεων και του/της δημοσιογράφου. Σε αυτούς έγκειται να κρίνουν το θεμελιώδες. Αν, δηλαδή, η αναφορά του φυλετικού, εθνικού ή έμφυλου στοιχείου αποτελεί καθοριστικό στοιχείο του ρεπορτάζ, ώστε να δημοσιευτεί ή όχι. Στο αστυνομικό ρεπορτάζ ένας τίτλος που γράφει «ξένος σκότωσε» δεν είναι δεοντολογικά ορθός. Διότι ο δράστης δεν δολοφόνησε επειδή είναι ξένος. Συνεπώς, η αναφορά της εθνικότητας μπορεί να είναι περιττή και επιφορτισμένη με αρνητικές αξιολογήσεις. Σε πολλά δημοσιεύματα που φέρουν τέτοιου είδους αναφορές, ενδεχομένως υποκρύπτονται προκαταλήψεις, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται και η αντικειμενικότητα του Μέσου. Αντιθέτως, για κάποιον που καλύπτει προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές, είναι μάλλον απαραίτητη η φυλετική-εθνική αναφορά, διότι μόνον έτσι μπορεί να καταδείξει το πρόβλημα στην ουσία του. Στην περίπτωση εγκλήματος που έχει ως κίνητρο τα θρησκευτικά «πιστεύω», η θρησκευτική ταυτότητα θα πρέπει να αναφερθεί. Η προβολή του εθνικού, φυλετικού ή έμφυλου στοιχείου πολλές φορές μπορεί να στοχεύει και στην προστασία του κοινωνικού συνόλου. Πρόκειται για τις περιπτώσεις στις οποίες κάποιος χρήζει προστασίας, γιατί έπεσε θύμα διακρίσεων ή ακόμα και εγκληματικών ενεργειών, απλώς και μόνον επειδή ανήκει σε κάποια μειονότητα. Στην περίπτωση των ρεπορτάζ με πρωταγωνιστές διεμφυλικά άτομα, ο δημοσιογράφος πρέπει να υιοθετεί το φύλο που επιθυμεί το ίδιο το πρόσωπο.

  • Σε όλες τις περιπτώσεις έχει κομβική σημασία η κριτική αντίληψη για το εάν η αναφορά του φυλετικού, εθνικού ή έμφυλου στοιχείου αποτελεί καθοριστικό στοιχείο του ρεπορτάζ, ώστε να δημοσιευτεί ή όχι
  • Η αναφορά της εθνικότητας μπορεί να είναι περιττή και επιφορτισμένη με αρνητικές αξιολογήσεις. Τέτοιες αναφορές υπαινίσσονται  προκαταλήψεις, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται η αντικειμενικότητα του Μέσου
  • Για κάποιον που καλύπτει προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές, είναι μάλλον απαραίτητη η φυλετική-εθνική αναφορά, διότι μόνον έτσι μπορεί να καταδείξει το πρόβλημα στην ουσία του
  • Στην περίπτωση εγκλήματος που έχει ως κίνητρο τα θρησκευτικά «πιστεύω» κάποιου, η θρησκευτική ταυτότητα θα πρέπει να αναφερθεί
  • Η προβολή του εθνικού, φυλετικού ή έμφυλου στοιχείου πολλές φορές στοχεύει και στην προστασία του κοινωνικού συνόλου. Πρόκειται για τις περιπτώσεις στις οποίες κάποιος χρήζει προστασίας, γιατί έπεσε θύμα διακρίσεων ή ακόμα και εγκληματικών ενεργειών, απλώς και μόνον επειδή ανήκει σε κάποια μειονότητα
  • Στην περίπτωση των ρεπορτάζ με πρωταγωνιστές διαφυλικά άτομα, ο δημοσιογράφος πρέπει να υιοθετεί το φύλο που επιθυμεί το άτομο

ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ

Συμπληρώστε όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, για να γίνετε μέλος της ΕΝ.Ε.Δ