ΕΓΚΥΡΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΚΡΊΒΕΙΑ ΕΊΔΗΣΗΣ

Διαγραφές ψηφιακών αρχείων


Η διαγραφή δημοσιευμάτων αρχείου εγείρει όχι μόνο θέματα δεοντολογίας, αλλά και ηθικής φύσης. Τα προσωπικά δεδομένα των ατόμων που αναφέρονται στα δημοσιεύματα προστατεύονται από τον ΓΚΠΔ 679/2016 της Ε.Ε. και θα πρέπει να εξετάζεται κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Πολύ συχνά δημόσια πρόσωπα και δη πολιτικοί ζητούν με βάση τον Κανονισμό να διαγραφούν ειδήσεις που τους αφορούν. Είναι κατά βάση αυτοί που έχουν μειωμένη προσδοκία ιδιωτικότητας αλλά μεγάλο ενδιαφέρον να μην αναφέρονται σε αρνητικά δημοσιεύματα. Η γενική κατευθυντήρια γραμμή για τα δημόσια πρόσωπα είναι να μη σβήνονται τα κείμενα, αλλά να γίνονται προσθήκες με τα νεότερα στοιχεία από την αναφερόμενη υπόθεση και τροποποιήσεις στον τίτλο, με ρητή όμως προϋπόθεση να συμπεριλαμβάνεται σημείωση στην οποία να αναφέρονται και να αιτιολογούνται οι αλλαγές που έγιναν στο αρχικό δημοσίευμα. Η θετική, ή μη, αντιμετώπιση ενός αιτήματος για διαγραφή στοιχείων σε δημοσιευμένα κείμενα είναι στη διακριτική ευχέρεια ενός δημοσιογραφικού οργανισμού. Η μέση οδός μεταξύ της κάθετης άρνησης και της διαγραφής είναι η ανανέωση του δημοσιεύματος, μόνο αν έχει στοιχεία από την τελεσίδικη κατάληξη μιας υπόθεσης. Οι Δημοσιογράφοι οφείλουν να τείνουν ευήκοα ώτα σε όσους αναφέρουν ότι η δημοσίευση τους προκάλεσε ηθική βλάβη και είχε αρνητικές επιπτώσεις. Εφόσον, δηλαδή, υπάρχει κάποια αναφορά για σοβαρές επιπτώσεις που προκλήθηκαν από το ρεπορτάζ, τότε οι Δημοσιογράφοι επιδεικνύουν  ενσυναίσθηση και ευελιξία και εξετάζουν εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης του συγκεκριμένου κειμένου. Οι κανόνες δεοντολογίας, που πρέπει να «επιστρατεύσει» κάποιος σε τέτοιες περιπτώσεις, βασίζονται σε αρχές, όπως η απόδοση των γεγονότων με ειλικρίνεια, η ελαχιστοποίηση παρενεργειών, η διαφάνεια αλλά και η ευθύνη απέναντι στο κοινό. Εφόσον, όμως, σημειώνεται αντίφαση μεταξύ κάποιων από αυτές τις αρχές, τότε θα πρέπει να καταφύγει κανείς στη Διεύθυνση Σύνταξης. Πάντοτε υπάρχει και η εκδοχή ότι το ενημερωτικό υλικό έχει χαρακτήρα αρχειακό. Ταυτόχρονα υπάρχει το ενδεχόμενο υστερόβουλης προσπάθειας απάλειψης δημόσιου κολασμού από δημοσίευμα που αφορά σε καταδίκη εγκληματία. Πολλές φορές ζητείται από τα ΜΜΕ αλλαγή περιεχομένου σε ρεπορτάζ που έχουν δημοσιεύσει και αφορούν σε συλλήψεις και απόδοση κατηγοριών για εγκληματικές πράξεις αλλά και σε καταδίκες. Οι Δημοσιογράφοι δεν διαγράφουν  δημοσιευμένο περιεχόμενο από τα ψηφιακά ιστορικά αρχεία, αλλά μπορούν να γίνουν ακριβέστεροι, ανανεώνοντας και συμπληρώνοντας το κείμενο, ακόμη και τους τίτλους. Σημαντική παράμετρος, η οποία πρέπει να ληφθεί υπόψη για τη διαγραφή αρχείων από κείμενα που είναι πια δημόσια, είναι και το ενδιαφέρον το κοινού για μια σοβαρή υπόθεση. Έτσι, αν κανείς αμφιταλαντεύεται μεταξύ του αιτήματος από εμπλεκόμενο στην υπόθεση πρόσωπο και του δημόσιου ενδιαφέροντος, τότε θα πρέπει να λάβει υπόψη του τις εκάστοτε συνθήκες. Αυτές είναι που θα καθορίσουν προς τα πού θα «γείρει» η ζυγαριά. Μερικές ειδικές συνθήκες, οι οποίες πρέπει να βαρύνουν στην τελική απόφαση είναι οι εξής: α) η απαλειφή εάν προκύψουν πλήρη και τεκμηριωμένα στοιχεία που δείχνουν ότι απομακρύνθηκε το γεγονός μιας σύλληψης από το ποινικό μητρώο εμπλεκόμενου σε σοβαρή υπόθεση, τότε πρέπει αυτό να ληφθεί υπόψη από τον δημοσιογράφο. Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει το να στρέφεται η απαγγελία κατηγοριών εναντίον κάποιου εξέχοντος και γνωστού μέλους της κοινωνίας ή να υπάρχει η υποψία ότι έγινε άνωθεν παρέμβαση για τον καθαρισμό του ποινικού μητρώου. Επίσης, σε περίπτωση που μία καταδίκη αφαιρείται από το ποινικό μητρώο κάποιου λόγω καλής διαγωγής, τότε ο δημοσιογράφος μπορεί να λάβει την απόφαση ότι δεν πρέπει να διαγράψει το εν λόγω ρεπορτάζ από το αρχείο του Μέσου. β) Η απόσυρση κατηγοριών βάσει αποδεικτικών στοιχείων, οπότε ο δημοσιογράφος μπορεί να επανέλθει στο κείμενο και να προσθέσει την εξέλιξη, χωρίς όμως να σβήσει το ιστορικό της υπόθεσης. Επικαιροποίηση μπορεί να γίνει και στον τίτλο, εφόσον αυτός εμπεριείχε ταυτοποίηση του ατόμου το οποίο είχε αρχικά κατηγορηθεί. Καλό θα ήταν να προστεθεί μια σημείωση στην οποία να διευκρινίζεται ότι έχει γίνει ανανέωση του κειμένου και του τίτλου. Εξετάζεται, κατά περίπτωση, η αλλαγή URL χωρίς να επηρεάζονται οι λέξεις «κλειδιά». γ) Η παρέλευση του εύλογου χρόνου όπου στην περίπτωση ατόμων που καταδικάστηκαν, και η δημοσιοποίηση με την παρέλευση κάποιων ετών τους προκαλεί δυσανάλογη βλάβη στην προσωπική τους ζωή, το Μέσο εξετάζει το ζήτημα με γνωμοδότηση του υπευθύνου προστασίας δεδομένων. δ) Η αθώωση κατηγορουμένου, οπότε συστήνεται και πάλι ανανέωση του αρχικού ρεπορτάζ και όχι απόσυρσή του. Για τον τίτλο μπορεί να ακολουθηθεί ό,τι και για τις προηγούμενες περιπτώσεις: αλλαγή, αλλά επισήμανση και αναφορά στο κείμενο του αρχικού τίτλου. Το όνομα του αθωωθέντος μπορεί να διαγραφεί μόνο από λίστα εγκληματιών, αν είχε συμπεριληφθεί. ε) Η ανακρίβεια στο ρεπορτάζ, όπου η προτιμώμενη προσέγγιση για τον δημοσιογράφο είναι να το παραδεχτεί και να επισημάνει το λάθος στο ίδιο κείμενο και όχι σε καινούργιο. Μόνο στην περίπτωση που το κείμενο επιφέρει σοβαρή βλάβη στο αναφερόμενο πρόσωπο, μπορεί να διαγραφεί. Ακόμα όμως και σ’ αυτή την -έσχατη- περίπτωση, καλό θα ήταν να μείνει ένα συνοπτικό μήνυμα στο URL (περιγραφή με τα δεδομένα της υπόθεσης), που να εξηγεί τι συνέβη και αφαιρέθηκε το άρθρο τελείως. στ) Η συνωνυμία όπου για την αποφυγή σύγχυσης συστήνεται να γίνει ξεκάθαρη διευκρίνιση για το ποιος δεν εμπλέκεται στις κατηγορίες.

Διαγράφοντας υλικό από τα social media: Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές για τις διορθώσεις σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης είναι να γίνεται τροποποίηση ή παραδοχή του λάθους σε επόμενες αναρτήσεις. Σε κάθε περίπτωση να προηγείται γνωμοδότηση από κάποιον από τους Δντες σύνταξης, DPO και Public Editor, τις οδηγίες των οποίων ακολουθεί. Εάν δεν τίθενται ζητήματα παραβίασης δεοντολογικού κανόνα και προσωπικών δεδομένων, οι κατευθύνσεις είναι οι εξής: Τwitter: Μπορεί να τεθεί σοβαρά το ζήτημα διαγραφής στις παρακάτω περιπτώσεις: 1) Να υπάρχει κατάφωρο λάθος, 2) Να μπορεί να θεωρηθεί συκοφαντικό, 3) Να έχει «χακαριστεί» ο λογαριασμός και να στέλνονται ψευδή tweets, 4) Να αποστέλλονται προσβλητικά tweets από θιγόμενο, 5) Να γίνεται αναμετάδοση παραπληροφόρησης. Για λόγους διαφάνειας και δεοντολογίας, όταν διαγράφει κανείς ένα tweet, είναι καλό να εξηγεί γιατί το κάνει, ακόμη κι αν εκείνη τη στιγμή δεν έχει υπάρξει ακόμη απάντηση ή αναπαραγωγή του, ειδικά όταν εμπεριέχει λανθασμένη πληροφορία. Στο post επανόρθωσης για tweet που μπορεί να θεωρηθεί συκοφαντικό, συστήνεται η αποφυγή του συγκεκριμένου επιθέτου και η χρήση του όρου «ακατάλληλο», ως δημόσια εξήγηση για τη διαγραφή του. Αν εντοπίσει κανείς ορθογραφικό λάθος, μπορεί να σβήσει το post μόνο αν το προσέξει δευτερόλεπτα μετά την ανάρτηση και ενώ ακόμα κανείς δεν έχει απαντήσει ή δεν το έχει κάνει retweet. Φυσικά και σε αυτή την περίπτωση, καλό θα είναι να παραδεχτεί κανείς το λάθος του και να το επισημάνει σε νεότερο post. Facebook: Μπορεί ο δημοσιογράφος να διορθώσει ό, τι ανεβάζει. Αν πρόκειται για κάτι πιο σοβαρό από ένα ορθογραφικό λάθος, πρέπει να προστεθεί διευκρίνιση με τις αλλαγές. Αν τίθεται σοβαρό ζήτημα, όπως σε αντίστοιχες με τις παραπάνω περιπτώσεις με το twitter, τότε, θα πρέπει να υπάρχει νέο post, στο οποίο θα αναφέρεται ότι έχει γίνει διαγραφή προηγούμενης ανάρτησης. Φωτογραφίες και βίντεο σε όλες τις πλατφόρμες ΜΚΔ: Ο βασικότερος λόγος διαγραφής φωτογραφίας ή βίντεο είναι επειδή αποδείχθηκαν πλαστά και επειδή παραβιάζουν προσωπικά δεδομένα. Ακόμα πάντως και σε αυτή την περίπτωση, καλό είναι να δίνεται μια εξήγηση για την επιλογή της διαγραφής. Εάν ένα άτομο το οποίο απεικονίζεται σε φωτογραφία που συνοδεύει ένα κείμενο γίνει αντικείμενο σχολιασμού στα social media και ζητήσει να διαγραφεί η επίμαχη φωτογραφία, ο δημιουργός του κειμένου καλείται να δείξει κατανόηση. Εάν κάποιος έχει αμφιβολίες σχετικά με το τι θα πράξει και πώς μπορεί να διαχειριστεί κάθε περίπτωση, μπορεί να ζητήσει τη γνώμη του επικεφαλής των Μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή του δεοντολογικού οργάνου του Μέσου (Δνση Σύνταξης, DPO, Public Editor). Είναι σημαντική παράμετρος να μπορεί ο συντάκτης να τεκμηριώνει την απόφασή του, καθώς αν δεν μπορεί να τη δικαιολογήσει στο κοινό, μάλλον δεν ήταν η σωστή. Πρέπει να εξετάζει όλες τις δυνατότητες πριν διαγράψει ένα κείμενο. Για παράδειγμα, μπορεί να ανανεώσει έναν τίτλο, ο οποίος θα είναι ακριβής και θα παραπέμπει σωστά αν κάποιος κάνει αναζήτηση στην Google ή σε άλλη μηχανή, χωρίς ωστόσο να παρέμβει στα tags. Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει να μην είναι προσπελάσιμο το δημοσίευμα στις μηχανές αναζήτησης, αλλά να συνεχίσει να υπάρχει Μέσα στη διαδικτυακή πλατφόρμα που το δημοσίευσε. Εξετάζεται αν η πληροφορία είναι ακριβής και αν βλάπτει ένα πρόσωπο, άσχετα με το ποιο είναι αυτό το πρόσωπο. Σε περιπτώσεις αθώωσης, απόσυρσης κατηγοριών και παρόμοιων δικαστικών εξελίξεων, εφόσον τεθεί αίτημα από εμπλεκόμενα άτομα ή ενημερωθεί για αυτές τις εξελίξεις, μπορεί ο δημοσιογράφος να κάνει προσθήκη και ανανέωση. Ειδικά για τα social media ισχύουν οι ίδιοι κανόνες με αυτούς παραπάνω.

  • Λόγος διαγραφής μπορεί να είναι η απουσία στάθμισης μεταξύ ελευθερίας του λόγου και ιδιωτικότητας εις βάρος ιδιώτη ο οποίος υφίσταται βλάβη
  • Οι Δημοσιογράφοι ερωτούν πάντα τον υπεύθυνο δεοντολογίας και τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων
  • Όταν σταθμίζουν τα δικαιώματα πρέπει να αποδεικνύεται ότι δημοσίευσαν για λόγους δημοσίου συμφέροντος και ως εκ τούτου δεν διαγράφουν τις αναρτήσεις
  • Ελέγχουν εάν τυχόν το αίτημα προέρχεται από άτομο που υφίσταται δημόσιο κολασμό από καταδίκη και το αναφέρουν στον υπεύθυνο δεοντολογίας και τον DPO
  • Γενικώς δεν ανταποκρίνονται θετικά σε αιτήματα πολιτικών και άλλων δημοσίων προσώπων όπως επιχειρηματικών και εκπροσώπων επιχειρήσεων εάν δε συμβουλευτούν τη διεύθυνση
  • Στις περιπτώσεις ποινικών υποθέσεων ελέγχουν για το εάν το πρόσωπο παραμένει ύποπτος, εάν αποσύρθηκαν οι κατηγορίες και  αφέθηκε ελεύθερος μετά από σύλληψη, εάν αθωώθηκε από δίκη και εάν πρόκειται για συνωνυμία.  
  • Η αναμετάδοση λανθασμένης πληροφορίας στα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ή ο κίνδυνος να συνιστά συκοφαντία, οδηγεί σε άμεση διαγραφή και δημοσίευση διόρθωσης
  • Εξετάζεται εάν θα πρέπει σε νέα ανάρτηση να επισημανθεί ανάρτηση που έτυχε μεγάλης διασποράς
  • Τα ορθογραφικά λάθη έχει αξία να διορθώνονται αμέσως 
  • Διαγράφονται φωτογραφίες και βίντεο που θεωρούνται πλαστά ή παραβιάζουν τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων 
  • Εξετάζεται η διαγραφή εάν οι φωτογραφίες και τα βίντεο απεικονίζουν πρόσωπα (πχ ιδιώτες και παιδιά) στα οποία η ανάρτηση προκάλεσε ηθική βλάβη 
  • Για τα ΜΚΔ ισχύουν οι κανόνες διόρθωσης και διαγραφής όπως παραπάνω.

ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ

Συμπληρώστε όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, για να γίνετε μέλος της ΕΝ.Ε.Δ