Κώδικας Δεοντολογίας

ΕΙΚΌΝΑ - ΉΧΟΣ – ΜΟΝΤΆΖ


Τα ηχητικά και οπτικά αρχεία πρέπει να λένε πάντα την αλήθεια. Δεν υπόκεινται σε επεξεργασία, παρά μόνον για την απομάκρυνση παύσεων ή ήχων άσχετων με το μεταδιδόμενο μήνυμα. Με την άδεια του διευθυντή Σύνταξης, υπερβολικά μακρές παύσεις μπορεί να μειωθούν. Δεν επιτρέπεται η επεξεργασία αλλοίωσης των ηχητικών ως προς το επίπεδο, την προσαρμογή όγκου, την παραμετροποίηση, τη μείωση θορύβου. Σε κάθε περίπτωση, αν ο συντάκτης διατηρεί απορίες σχετικά με τις παρεχόμενες και επιβαλλόμενες οδηγίες, θα πρέπει οπωσδήποτε να επικοινωνήσει με τον προϊστάμενο, πριν από την επεξεργασία του ήχου. Όσον αφορά στην επεξεργασία της εικόνας, στην περίπτωση των κολάζ, μοντάζ, πορτρέτου, ευφάνταστων σκηνοθετημένων καταστάσεων ή επιδείξεων χρήσης συσκευών, η εικαστική παρέμβαση πρέπει να είναι ξεκάθαρη στον αναγνώστη, δίχως πρόθεση εξαπάτησης ή παραπλάνησης. Κατά την επεξεργασία εικόνας σε βίντεο, επιτρέπεται η χρήση των βασικών μεθόδων βελτίωσης τεχνικής ποιότητας, όπως η επεξεργασία οπτικών επιπέδων, διόρθωση χρώματος (ισορροπία λευκού), μείωση θορύβου εικόνας, εξισορρόπηση ήχου. Κάθε παρέμβαση οφείλει να σέβεται την πιστότητα της εικόνας στο πρωτότυπο, χωρίς να παραποιεί το περιεχόμενο ή την αναλογία του περιεχομένου. Η παραποίηση προσώπων επιτρέπεται μόνον στις περιπτώσεις στις οποίες, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και για συγκεκριμένους λόγους ασφάλειας, επιβάλλεται η προστασία της ταυτότητας των εν λόγω ατόμων. Θα πρέπει να αναπαράγονται απολύτως πιστά όσα εκφώνησε ένας ομιλητής, διατηρώντας την πιστότητα στον τρόπο της εκφώνησης. Αυτό σημαίνει τη χρήση ολόκληρων λήψεων, ακόμη και με τα λεκτικά προσκόμματα ή σαρδάμ που τυχόν εμπεριέχονται στις λήψεις αυτές, εκτός και αν αφαιρεθούν, με την υποχρεωτική αναφορά ότι το υλικό έχει υποστεί επεξεργασία. Μερικές φορές ο παραγωγός, σε συνεργασία με τον ηχολήπτη, θα συνδυάσει στοιχεία, όπως, για παράδειγμα, τη φωνή ενός ομιλητή, τοποθετημένη σε ήχο περιβάλλοντος που καταγράφηκε μεμονωμένα. Ένας παραγωγός μπορεί ακόμη να ενώσει ήχους από διαφορετικά κομμάτια μιας ομιλίας, ή μιας συζήτησης, με αποτέλεσμα να τα κάνει να ακούγονται σαν να συνέβησαν σε μια λογική σειρά. Μια τέτοια παρέμβαση σύνδεσης αποσπασμάτων λόγου, ενδεχομένως, ενέχει κινδύνους παραποίησης. Δεδομένου ότι πρόκειται για ηχητικό, οι ακροατές δεν μπορούν να διαχωρίσουν το τέλος των προτάσεων και πιστεύουν τη σειρά με την οποία αυτές ακούγονται ως αυθεντική. Ένας προσφερόμενος τρόπος να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο θέμα είναι να αφήνονται κάποιες παύσεις, ώστε να γίνεται αντιληπτή η μεσολάβηση άλλου χρόνου ή να γίνεται σαφής αναφορά στο ότι το υλικό έχει υποστεί επεξεργασία. Το πρόβλημα που δημιουργούν τα deepfake video όπου παρουσιάζεται ένα πρόσωπο να λέει τα λόγια κάποιου άλλου προσώπου, τα shallowfake video, όπου ακόμη και με την αλλαγή ταχύτητας των frames δημιουργείται άλλη εντύπωση, και τα deepfake audio, όπου ακούγεται να μιλάει με τη φωνή του ένα πρόσωπο, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για κάποιον άλλο που με τεχνολογία φωνής μπορεί να ξεγελάσει το ακροατήριο για την ταυτότητα του ομιλητή, είναι σοβαρότατες πληγές στην αξιοπιστία των Μέσων. Για τον λόγο αυτό απαιτείται σε κάθε Μέσο η εκπαίδευση προσωπικού για τον έλεγχο εγκυρότητας. Τα λεκτικά ατοπήματα του ομιλητή δεν πρέπει να υφίστανται επεξεργασία. Παρά την όποια επεξεργασία, το τελικό ηχητικό οφείλει να παραμένει πιστό στο αυθεντικό. Είναι δυνατόν να αφαιρεθούν συγκεκριμένα ασήμαντα προσκόμματα, εφόσον υπάρξει ρητή διευκρίνιση ότι το αυθεντικό υλικό έχει υποστεί επεξεργασία. Εκτεταμένη επεξεργασία και μοντάζ πρέπει να γίνεται μόνο από τη στιγμή που διευκρινίζεται ότι ο ήχος και η εικόνα έχουν υποστεί μοντάζ, και το νόημα των δηλώσεων παραμένει το ίδιο και μετά την επεξεργασία του υλικού. Όσον αφορά στην επεξεργασία, είναι θεμιτή, εφόσον δεν επηρεάζει τη γνησιότητα του μεταδιδόμενου μηνύματος. Ως προς το περιεχόμενο, ο τυχαίος αυτόπτης μάρτυρας σημαντικής ιστορίας θα πρέπει να είναι απολύτως ταυτοποιήσιμος, εκτός και αν υφίσταται σοβαρός λόγος που επιβάλλει το αντίθετο. Οι συνεντευξιαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με το αν τα σχόλιά τους πρόκειται να μονταριστούν ή να αναδιαταχθούν. Οι αυτόπτες μάρτυρες σε στρεσογόνες καταστάσεις θα πρέπει να ενθαρρύνονται να σταματούν και να ξαναρχίζουν, αν υπάρχει λεκτική σύγχυση, καθώς ομιλούν. Κάθε βίντεο και κάθε ηχητικό απόσπασμα θα πρέπει να μπορεί να ελεγχθεί από τους εξειδικευμένους δημοσιογράφους με τεχνικά Μέσα που οφείλει να διαθέτει το Μέσο.

  • Τα λεκτικά ατοπήματα του ομιλητή δεν πρέπει να υφίστανται επεξεργασία
  • Παρά την όποια επεξεργασία, το τελικό ηχητικό οφείλει να παραμένει πιστό στο αυθεντικό
  • Είναι δυνατόν να αφαιρεθούν συγκεκριμένα ασήμαντα προσκόμματα, εφόσον υπάρξει ρητή διευκρίνιση ότι το αυθεντικό υλικό έχει υποστεί επεξεργασία
  • Εκτεταμένη επεξεργασία και μοντάζ πρέπει να γίνεται μόνο από τη στιγμή που διευκρινίζεται ότι ο ήχος και η εικόνα έχουν υποστεί μοντάζ, και το νόημα των δηλώσεων παραμένει το ίδιο και μετά την επεξεργασία του υλικού
  • Ως προς το περιεχόμενο, ο τυχαίος αυτόπτης μάρτυρας σημαντικής ιστορίας θα πρέπει να είναι απολύτως ταυτοποιήσιμος, εκτός και αν υφίσταται σοβαρός λόγος που επιβάλλει το αντίθετο
  • Τυχαίοι αυτόπτες μάρτυρες συνηθισμένων ιστοριών δεν είναι απαραίτητο να ταυτοποιούνται με τα προσωπικά στοιχεία τους
  • Οι συνεντευξιαζόμενοι θα πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με το αν τα σχόλιά τους πρόκειται να μονταριστούν ή να αναδιαταχθούν
  • Οι αυτόπτες μάρτυρες σε στρεσογόνες καταστάσεις θα πρέπει να ενθαρρύνονται να σταματούν και να ξαναρχίζουν, αν υπάρχει λεκτική σύγχυση, καθώς ομιλούν
  • Κάθε βίντεο και κάθε ηχητικό απόσπασμα θα πρέπει να μπορεί να ελεγχθεί από τους εξειδικευμένους δημοσιογράφους με τεχνικά Μέσα που οφείλει να διαθέτει το Μέσο
  • Οι φωτογραφίες και τα πλάνα σε εξωτερικό δημόσιο χώρο γενικά δεν δημιουργούν πρόβλημα, αλλά συστήνεται να ζητείται άδεια από τον υπεύθυνο ενός κλειστού χώρου, ενώ είναι απαραίτητη και η νομική συμβουλή.

ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ

Συμπληρώστε όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, για να γίνετε μέλος της ΕΝ.Ε.Δ