Κώδικας Δεοντολογίας

ΙΔΙΩΤΙΚΌΤΗΤΑ


Από τα σημαντικότερα ζητήματα δεοντολογίας είναι η δημοσίευση στοιχείων της ιδιωτικής ζωής ενός ατόμου. Κυρίως, διότι η ελευθερία της έκφρασης μπορεί να συγκρούεται με την ιδιωτικότητα και προκύπτει ανάγκη στάθμισης των δύο θεμελιωδών, μη απόλυτων, δικαιωμάτων. Οι Δημοσιογράφοι γνωρίζουν τις εταιρικές Πολιτικές Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Τα ηθικά ζητήματα είναι περισσότερα όταν πρόκειται για ρεπορτάζ που αφορά  στις λεπτομέρειες της ζωής ενός απλού πολίτη, που για κάποιο λόγο βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας, καθώς και όταν οι Δημοσιογράφοι βρίσκονται σε δίλημμα για τις πληροφορίες που αντλούν από τα κοινωνικά δίκτυα. Οι διασημότητες γνωρίζουν ότι η απώλεια της ιδιωτικής ζωής είναι το κόστος της φήμης τους. Αντίστοιχα, οι πολιτικοί και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί γνωρίζουν ότι οι αποφάσεις τους επιφέρουν δημόσιο έλεγχο και, έχοντας αυτό ως γνώμονα, λαμβάνουν, πολλές φορές, αυτές τις αποφάσεις. Τα δημόσια πρόσωπα περιλαμβάνουν οποιονδήποτε έχει ρόλο στη δημόσια ζωή, ανεξάρτητα από το αν σχετίζεται ο ρόλος αυτός με την πολιτική, την οικονομία, τις τέχνες, την κοινωνική σφαίρα, τον αθλητισμό ή οτιδήποτε άλλο. Τα δημόσια πρόσωπα θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η θέση που κατέχουν στην κοινωνία -σε πολλές περιπτώσεις από επιλογή- συνεπάγεται αυτόματα αυξημένη πίεση στην ιδιωτική τους ζωή. Τα δημόσια πρόσωπα αναπόφευκτα και συνειδητά θέτουν τους εαυτούς τους ανοιχτούς σε έλεγχο και κριτική από δημοσιογράφους και το ευρύ κοινό. Το δικαίωμά τους να κρατήσουν την ιδιωτική τους ζωή μακριά από τα μάτια του κοινού είναι, ως εκ τούτου, πιο περιορισμένο. Η ελευθερία της έκφρασης στον τομέα της πολιτικής θα δεχόταν ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα αν τα δημόσια πρόσωπα μπορούσαν να λογοκρίνουν τον Τύπο και τη δημόσια συζήτηση, στο όνομα της προστασίας της ιδιωτικότητας. Τα δημόσια πρόσωπα με τη χαμηλότερη προσδοκία ιδιωτικότητας είναι οι πολιτικοί. Οι Δημοσιογράφοι σέβονται τις νόμιμες προσδοκίες των δημόσιων προσώπων στην ιδιωτικότητα, όταν ασκούν αμιγώς ιδιωτικές δραστηριότητες, αν η δημοσίευση δεν συμβάλλει σε ένα θέμα δημόσιου συμφέροντος. Ιδιώτες, που δεν έχουν συμμετοχή στη δημόσια σφαίρα, απολαμβάνουν εξ ορισμού μεγαλύτερη προστασία της ιδιωτικής τους ζωής. Ωστόσο, οι ενέργειές τους μπορούν να τους εντάξουν στη δημόσια σφαίρα, γι' αυτό οι Δημοσιογράφοι δεν έχουν απόλυτη απαγόρευση δημοσιοποίησης, ακόμη και χωρίς τη συναίνεση των ιδιωτών. Οι ιδιώτες που συμμετέχουν εθελοντικά σε αμφιλεγόμενες υποθέσεις δεν μπορούν να περιμένουν απόλυτη προστασία της ιδιωτικής τους ζωής. Από αυτή την άποψη, με την επιλογή ενός ιδιώτη να συμμετάσχει σε μια άκρως αμφιλεγόμενη ιστορία, εισέρχεται στον δημόσιο χώρο και, συνεπώς, είναι ανοιχτός για έλεγχο από τους δημοσιογράφους. Η κύρια πτυχή που ένας δημοσιογράφος πρέπει λάβει υπόψη του, όταν αποφασίζει να αποκαλύψει πληροφορίες σχετικά με την ιδιωτική ζωή ενός προσώπου, είναι κατά πόσον το ρεπορτάζ μπορεί να συμβάλει σε μια συζήτηση γενικού ενδιαφέροντος. Τα Μέσα ενημέρωσης είναι χρήσιμο να υιοθετήσουν έναν κοινό Κώδικα Δεοντολογίας, για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και να εστιάσουν σε κατευθυντήριες οδηγίες στάθμισης της ιδιωτικότητας και της δημοσιογραφικής επεξεργασίας. Οι οδηγίες αυτές θα πρέπει να είναι σε γνώση των Δημοσιογράφων στην αίθουσα σύνταξης. Για την εφαρμογή, ανατίθενται  ειδικά καθήκοντα και ρόλοι ευθύνης, αλλά και διατίθεται σχετικό επιμορφωτικό υλικό σε όλους τους δημοσιογράφους, συμπεριλαμβανομένων της νομολογίας και των μελετών περίπτωσης που λειτουργούν ως παραδείγματα. Με τον τρόπο αυτό, οι Δημοσιογράφοι, όταν λειτουργούν εκτός του πλαισίου που έχει ταχθεί από το Μέσο στο οποίο εργάζονται και, ως εκ τούτου καθορίζουν οι ίδιοι το σκοπό και τον τρόπο επεξεργασίας, κινδυνεύουν να θεωρηθούν υπεύθυνοι επεξεργασίας  με συνέπεια η ευθύνη της λογοδοσίας που προβλέπει ο ΓΚΠΔ E.E. 2016:679 και η σχετική νομοθεσία, να βαρύνει τους ίδιους.  Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή οι Δημοσιογράφοι έχουν προσωπικά την ευθύνη για την ορθή στάθμιση υπέρ του Δημοσίου Συμφέροντος εφόσον το Μέσο ενημέρωσης διαθέτει κώδικα δεοντολογίας, εταιρικές πολιτικές και διαδικασίες, με τις οποίες καθορίζονται με τρόπο συγκεκριμένο τα κριτήρια της στάθμισης με τους κανόνες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων δημοσίων προσώπων και ιδιωτών. Σημειώνεται ότι σε περίπτωση παραβίασης από το δημοσιογράφο του κώδικα δεοντολογίας, των οδηγιών κ.λπ., το ΜΜΕ δεν απαλλάσσεται της ευθύνης εφόσον το ρεπορτάζ δημοσιευθεί. Θα έχει πραγματοποιηθεί παράνομη επεξεργασία δια της δημοσίευσης. Ο βαθμός διείσδυσης στην προσωπική ζωή ενός ανθρώπου θα πρέπει να δικαιολογείται από τη σοβαρότητα της ιστορίας και το δημόσιο καλό που είναι πιθανό να προκύψει από αυτή τη δημοσίευση. Προσοχή θα πρέπει να δίνεται όταν δημοσιεύονται στοιχεία αναγνώρισης, όπως ακριβείς διευθύνσεις, τα οποία μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ατόμων που έχουν γίνει θέμα στα ΜΜΕ. Μια γενική αρχή είναι να μη φωτογραφίζονται/βιντεοσκοπούνται άτομα σε ιδιωτικούς χώρους χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Επίσης, να μη δημοσιοποιείται το όνομα ενός υπόπτου μέχρι αυτός/ή να σχετιστεί από τις αρμόδιες αρχές με ένα έγκλημα που έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη. Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται σχετικά με τις ζωές παιδιών ή εφήβων, που βρίσκονται ακόμη υπό τη φροντίδα των γονέων τους. Συστήνεται η εκ των προτέρων επικοινωνία με το άτομο του οποίου τα στοιχεία θα βγουν στη δημοσιότητα πριν δημοσιευτεί οτιδήποτε το αφορά. Το Μέσο επιβάλλεται να διαθέτει μηχανισμό υπό την επίβλεψη του DPO για τη διαχείριση-διαγραφή προσωπικών πληροφοριών ατόμων, τα στοιχεία των οποίων δημοσιεύονται με εντολή των Αρχών για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να αναγνωριστούν από τους πολίτες ως εμπλεκόμενοι σε υποθέσεις.

  • Οι Δημοσιογράφοι γνωρίζουν καλά το πώς να σταθμίζουν για λόγους δημοσίου συμφέροντος το δικαίωμα της ελευθερίας τους με το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή
  • Συστήνεται να αποφεύγεται η «εισβολή» στην ιδιωτική ζωή κάποιου, εκτός εάν είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει δημόσιο ενδιαφέρον
  • Ο βαθμός διείσδυσης στην προσωπική ζωή ενός ανθρώπου θα πρέπει να δικαιολογείται από τη σοβαρότητα της ιστορίας και το δημόσιο καλό που είναι πιθανό να προκύψει από αυτή τη δημοσίευση
  • Προσοχή θα πρέπει να δίνεται, όταν δημοσιεύονται στοιχεία αναγνώρισης, όπως ακριβείς διευθύνσεις, τα οποία μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ατόμων που έχουν γίνει θέμα στα ΜΜΕ
  • Μια γενική αρχή είναι να μη φωτογραφίζονται-βιντεοσκοπούνται άτομα σε ιδιωτικούς χώρους χωρίς τη συγκατάθεσή τους
  • Να μη δημοσιοποιείται το όνομα ενός υπόπτου μέχρι αυτός/ή να σχετιστεί από τις αρμόδιες αρχές με ένα έγκλημα
  • Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται σχετικά με τις  ζωές παιδιών ή εφήβων, που βρίσκονται ακόμη υπό τη φροντίδα των γονέων τους
  • Προηγείται η ενημέρωση του συνεντευξιαζόμενου για τη διασπορά της ιστορίας του-συνέντευξής του και των φωτογραφιών του
  • Το Μέσο διαθέτει μηχανισμό για τη διαχείριση-διαγραφή προσωπικών πληροφοριών ατόμων, τα στοιχεία των οποίων δημοσιεύονται με εντολή των Αρχών για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να αναγνωριστούν από τους πολίτες ως εμπλεκόμενοι σε υποθέσεις
  • Το δικαίωμα στη λήθη πρέπει να γίνεται σεβαστό όταν προηγηθεί γνωμοδότηση του DPO
  • Εάν δημοσιεύσουν χωρίς στάθμιση των δικαιωμάτων τους και των δικαιωμάτων των ατόμων, αναγνωρίζουν ότι καθίστανται ελεγχόμενοι από τον νόμο
  • Δεν εισβάλουν στην ιδιωτική ζωή ακόμη και δημοσίων προσώπων
  • Φροντίζουν να μην δημοσιεύουν πληροφορίες για παιδιά παρά μόνον εάν η εξαίρεση έχει επιτραπεί από γνωμοδότηση του υπευθύνου δεοντολογίας και του DPO

ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ

Συμπληρώστε όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, για να γίνετε μέλος της ΕΝ.Ε.Δ