Κώδικας Δεοντολογίας

ΛΟΓΟΚΛΟΠΗ - ΧΡΗΣΗ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟ ΑΛΛΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ


Η ιδιοποίηση κειμένων, εικόνων, ήχων & γραφικών, που έχουν δημιουργήσει άλλοι, συνιστά έναν μεγάλο πειρασμό, ιδιαίτερα στην εποχή του Διαδικτύου. Αυτό δημιουργεί προβλήματα, όχι μόνο σε σχέση με τα πνευματικά δικαιώματα και τον Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας, αλλά και σε σχέση με την ποιότητα των κειμένων που καταλήγουν στους αναγνώστες. Ως λογοκλοπή ορίζεται παραδοσιακά η χρήση του έργου ή μέρους του έργου κάποιου άλλου, το οποίο στη συνέχεια το παρουσιάζει κανείς ως δικό του, ανεξάρτητα από το εάν υπάρχει πρόθεση ή όχι. Συγκεκριμένα, λογοκλοπή στη δημοσιογραφία υπάρχει κάθε φορά που: α) Ο δημοσιογράφος χρησιμοποιεί ολόκληρο το έργο, λέξεις ή ιδέες ενός άλλου δημιουργού χωρίς να γίνεται αναφορά στην πηγή από την οποία αντλήθηκαν αυτές τις πληροφορίες. β) Παραθέτει αυτούσιες φράσεις ή προτάσεις από κάποια πηγή χωρίς να τις περικλείει σε εισαγωγικά «…» και χωρίς να αναφέρει την πηγή από την οποία προέρχονται. γ) Παραφράζει, δηλαδή παρουσιάζει με δικό του λόγο και ύφος κάποια πληροφορία ή τα επιχειρήματα ενός συγγραφέα, χωρίς να αναφέρεται στην πρωτότυπη πηγή. δ) Παραποιεί ή αλλοιώνει πληροφορίες ή δεδομένα από κάποια άλλη πηγή. ε) Αναλαμβάνει να κάνει την εργασία άλλου ατόμου ή και αντίθετα (όταν αναθέτει σε κάποιον άλλο να κάνει τη δική του εργασία). Προκειμένου να αποφευχθούν οι κατηγορίες για λογοκλοπή, πρέπει να αναφέρονται όλες οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για την ολοκλήρωση ενός θέματος. Επίσης, πρέπει να χρησιμοποιούνται παραπομπές για όλες τις επί λέξει παραθέσεις από έργα άλλων δημιουργών, εφόσον η αυτολεξεί παράθεση χωρίς εισαγωγικά και χωρίς αναφορά στην πηγή συνιστά, επίσης, λογοκλοπή. Με μια πολύ απλή διατύπωση σχετικά με τη λογοκλοπή «ποτέ μην ιδιοποιείσαι τη δουλειά άλλων». Ο χρυσός κανόνας της δημοσιογραφίαςλέει: «φέρσου στους άλλους όπως θα ήθελες αυτοί να φερθούν σε σένα», όταν σκέφτεσαι αν θα αναφέρεις ή όχι την πηγή μιας πληροφορίας που πήρες από κάποιο άλλο Μέσο Ενημέρωσης. Αντίστοιχη προσέγγιση πρέπει να υπάρχει, όταν χρησιμοποιούνται φωτογραφίες ή αναρτήσεις στα social media. Η χρήση τέτοιου υλικού χωρίς τη σχετική αναφορά αποτελεί ηθικό παράπτωμα. Σε γενικές γραμμές, το να κάνει λάθος ο δημοσιογράφος αναφέροντας την πηγή είναι πιο ασφαλές, τόσο από ηθική όσο και από νομική άποψη, απ’ ό,τι το να μην την αναφέρει καθόλου. Στην περίπτωση που έχει γίνει λάθος στην αναφορά του δημιουργού του έργου, αλλά έχει αναφερθεί η προέλευσή του, είναι πιο εύκολο να διορθώσει κανείς αυτό το λάθος χωρίς να το χρεωθεί ο ίδιος. Η σύγχυση, η χρήση δηλαδή υλικού από τρίτους, το οποίο ο δημοσιογράφος εξέλαβε ως δικό του, αποτελεί την πιο συχνή δικαιολογία για τη λογοκλοπή, ενώ άλλες φορές οι Δημοσιογράφοι λένε ότι ξέχασαν να προσθέσουν κάποια αναφορά ή έναν σύνδεσμο σε υλικό που χρησιμοποίησαν, παρότι είχαν διάθεση να το κάνουν. Στον βαθμό που αυτές οι δικαιολογίες είναι ειλικρινείς, υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι για να αποφεύγονται τέτοιου είδους προβλήματα. Οποιουδήποτε τύπου λογοκλοπή είναι απαράδεκτη και η οποιαδήποτε μη χαρακτηρισμένη αντιγραφή αποτελεί θεμελιώδη παραβίαση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Ο Οργανισμός ίσως αντιμετωπίσει νομικά προβλήματα αν θεωρηθεί ότι το προσωπικό του  «κλέβει» περιεχόμενο από τους άλλους. Στην παρουσίαση ακόμη και ενός δελτίου Τύπου ως δημοσιογραφικού κειμένου υπάρχει, επίσης, θέμα δημοσιογραφικής ηθικής. Θεωρείται αδιανόητο η δημοσιογραφική διεύθυνση να προτρέψει τη συντακτική ομάδα να προβεί σε κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας για δήθεν λόγους πληρότητας της ειδησεογραφίας.

  • Οι Δημοσιογράφοι φέρονται στους άλλους όπως θα ήθελαν αυτοί να φερθούν σε αυτούς όταν σκέφτονται αν θα αναφέρουν ή όχι την πηγή μιας πληροφορίας που πήραν από κάποιο άλλο Μέσο Ενημέρωσης. Αντίστοιχη προσέγγιση πρέπει να υπάρχει, όταν χρησιμοποιούνται φωτογραφίες ή αναρτήσεις στα social media.
  • Το να κάνει λάθος ο δημοσιογράφος αναφέροντας την πηγή είναι πιο ασφαλές, τόσο από ηθική όσο και από νομική άποψη, απ’ ό,τι το να μην την αναφέρει καθόλου
  • Η χρήση υλικού από τρίτους, το οποίο ο δημοσιογράφος εξέλαβε ως δικό του, αποτελεί την πιο συχνή παράβαση
  • Οποιουδήποτε τύπου λογοκλοπή είναι απαράδεκτη και η οποιαδήποτε μη χαρακτηρισμένη αντιγραφή αποτελεί θεμελιώδη παραβίαση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας
  • Στην παρουσίαση ακόμη και ενός δελτίου Τύπου ως δημοσιογραφικού κειμένου υπάρχει, επίσης, θέμα δημοσιογραφικής ηθικής
  • Η δημοσιογραφική διεύθυνση δεν προτρέπει τη συντακτική ομάδα να προβεί σε κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας για δήθεν λόγους πληρότητας της ειδησεογραφίας.

ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ

Συμπληρώστε όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά, για να γίνετε μέλος της ΕΝ.Ε.Δ