Με τον όρο «επαγγελματική αυτορρύθμιση» προσδιορίζεται η δέσμευση του/της δημοσιογράφου να εργάζεται ευσυνείδητα, μεταφέροντας την είδηση, υπηρετώντας το Καθήκον Αλήθειας ως την υπέρτατη αρχή για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος. Οι Δημοσιογράφοι πρέπει να αναγνωρίσουν ότι μια προσωπική δήλωση πρέπει να λειτουργεί Μέσα στο πλαίσιο ενός εταιρικού κώδικα, και γενικότερα να λειτουργεί Μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των κατευθυντήριων αρχών που θέτουν οι ισχύοντες κώδικες ηθικής και δεοντολογίας των Δημοσιογράφων και οι εκδοτικοί κανόνες του Μέσου που απασχολούνται. Ο προσωπικός κώδικας ηθικής και δεοντολογίας περιγράφει την επαγγελματική αποστολή ενός δημοσιογράφου και αποκαλύπτει τις περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων που καλείται να αντιμετωπίσει. Σε καμιά περίπτωση, ο Προσωπικός Κώδικας δεν μπορεί να υπονομεύει τις δεσμευτικές για όλους, αξίες που διέπουν μια αίθουσα σύνταξης (newsroom). Ο δημοσιογράφος αναζητεί την αλήθεια και τη μεταδίδει όσο το δυνατόν πληρέστερα. Είναι δραστήριος ως προς την αναζήτηση της ακρίβειας. Είναι ειλικρινής, δίκαιος και θαρραλέος σε ό, τι αφορά τη συλλογή, μετάδοση και απόδοση της πληροφορίας. Δίνει φωνή σε εκείνους που δεν έχουν φωνή και τεκμηριώνει αυτό που δεν φαίνεται. Ασκεί έλεγχο στους ισχυρούς, ιδιαίτερα σε εκείνους που ασκούν εξουσία πάνω στην ελευθερία του λόγου και της έκφρασης. Είναι υπόλογος και διαφανής. Παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο έγινε το ρεπορτάζ, αλλά και για ποιους λόγους πρέπει ο κόσμος να πιστέψει σε αυτό. Δίνει εξηγήσεις για τις πηγές του, τα στοιχεία και τις επιλογές που έκανε. Οδηγός του είναι η ειλικρίνεια και προτέρημά του η ταπεινοφροσύνη (όχι η ψευδής παντογνωσία). Οφείλει να αρθρώνει ξεκάθαρα τη δημοσιογραφική του προσέγγιση, είτε παλεύει για ανεξαρτησία, είτε γιατί προσεγγίζει την πληροφορία από μια πολιτική ή φιλοσοφική ματιά. Περιγράφει το πως βλέπει τον αντίκτυπο στην πληροφορία που μεταδίδει, συμπεριλαμβανομένης και της επιλογής των θεμάτων που καλύπτει αλλά και των πηγών που του παρέχουν πληροφορίες. Αναγνωρίζει τα λάθη και τα διορθώνει γρήγορα με τρόπο που να ενθαρρύνει τον κόσμο που αποκόμισε ψευδή πληροφόρηση να μάθει εντέλει την αλήθεια. Τελικός σκοπός του, και όχι μέσο του για επίτευξη άλλου στόχου, είναι η κινητοποίηση της κοινότητας, του κοινού και της κοινωνίας. Προσπαθεί να καταλαβαίνει τις ανάγκες της κοινότητας, την οποία επιθυμεί να υπηρετήσει και να δημιουργήσει ισχυρούς μηχανισμούς, που θα επιτρέπουν σε άλλα μέλη της κοινότητάς του να επικοινωνούν μαζί του αλλά και μεταξύ τους. Αναζητεί και αναδεικνύει ανταγωνιστικές προοπτικές, χωρίς να επηρεάζεται υπερβολικά από εκείνους που θα χρησιμοποιήσουν τη δύναμή τους ή αντίθετη θέση προς το δημόσιο συμφέρον. Αναγνωρίζει ότι οι καλές ηθικές αποφάσεις απαιτούν ατομική ευθύνη εμπλουτισμένη με συνέργεια/συνεργασία. Αναζητάει εναλλακτικούς τρόπους δημοσίευσης, ώστε να ελαχιστοποιεί τη βλάβη που προκύπτει από τις πράξεις του και να δείχνει τη συμπάθειά του απέναντι σε εκείνους που πλήττονται από την εργασία του. Ο δημοσιογράφος οφείλει να επιτρέπει, αλλά και να ενθαρρύνει, τα μέλη της κοινότητας να ενημερώνονται. Να μετατρέπει τη δημοσιογραφία σε έναν συνεχή διάλογο, όπου όλοι μπορούν υπεύθυνα να συμμετάσχουν και να ενημερωθούν.
- Ο Δημοσιογράφος είναι επίμονος ως προς την αναζήτηση της ακρίβειας
- Είναι ειλικρινής, δίκαιος και θαρραλέος σε ό, τι αφορά τη συλλογή, μετάδοση και απόδοση της πληροφορίας
- Δίνει φωνή σε εκείνους που δεν έχουν φωνή και τεκμηριώνει αυτό που δεν φαίνεται
- Ασκεί έλεγχο στους ισχυρούς, ιδιαίτερα σε εκείνους που ασκούν εξουσία πάνω στην ελευθερία του λόγου και της έκφρασης
- Είναι υπόλογος και διαφανής
- Θα πρέπει να παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο έγινε το ρεπορτάζ, αλλά και για ποιους λόγους πρέπει ο κόσμος να πιστέψει σε αυτό
- Πρέπει να δίνει εξηγήσεις για τις πηγές του, τα στοιχεία και τις επιλογές που έκανε
- Οδηγός του θα πρέπει να είναι η διανοητική ειλικρίνεια και προτέρημά του η ταπεινοφροσύνη (παρά η ψευδής παντογνωσία)
- Οφείλει να αρθρώνει ξεκάθαρα τη δημοσιογραφική του προσέγγιση
- Θα πρέπει να αναγνωρίζει λάθη και σφάλματα, να τα διορθώνει γρήγορα
- Θα πρέπει να προσπαθεί να καταλαβαίνει τις ανάγκες της κοινότητας, την οποία επιθυμεί να υπηρετήσει
- Να αναγνωρίζει ότι οι καλές ηθικές αποφάσεις απαιτούν ατομική ευθύνη εμπλουτισμένη με συνεργασία
- Να αναζητάει εναλλακτικούς τρόπους δημοσίευσης, ώστε να ελαχιστοποιεί τη βλάβη που προκύπτει από τις πράξεις του
- Ο δημοσιογράφος οφείλει να μετατρέπει τη δημοσιογραφία σε έναν συνεχή διάλογο, όπου όλοι μπορούν υπεύθυνα να συμμετάσχουν και να ενημερωθούν
